O spotkaniu psychologii i duchowości
W życiu codziennym często traktujemy emocje jak coś, co trzeba „opanować”, „wyciszyć”, „mieć pod kontrolą”. Gdy czujemy lęk, złość czy smutek, pojawia się pokusa, by je zagłuszyć zajęciem się czymś, jedzeniem, pracą, przeglądaniem internetu… a nawet modlitwą. Jednak w perspektywie zarówno psychologicznej, jak i duchowej, emocje nie są naszym przeciwnikiem.
Są sposobem, w jaki przemawia do nas wnętrze: ciało, psychika i dusza.
Emocje nie podlegają ocenie moralnej
W tradycji chrześcijańskiej od wieków powtarza się prosta prawda: emocje same w sobie nie są moralnie dobre ani złe. Są sygnałem. Wskazówką.
Jezus doświadczał gniewu (oczyszczenie świątyni), lęku i smutku (Ogrójec), tęsknoty i wzruszenia (Łazarz). Emocje są częścią ludzkiego doświadczenia, które Bóg w pełni przyjął.
W psychologii mówimy: emocja to informacja.
W duchowości możemy dodać: to zaproszenie.
Do spotkania ze sobą. Do wołania Boga w prawdzie. Do przemiany.
Dlaczego tak często je tłumimy?
Przyczyny są różne:
- boimy się, że jeśli pozwolimy sobie czuć, stracimy kontrolę,
- nosimy w sobie dawne rany, których nie chcemy dotykać,
- nauczyliśmy się „nie przeszkadzać”, „nie dramatyzować”, „radzić sobie”,
- mylimy emocje z decyzją.
Tymczasem emocja to fala, która przychodzi i odchodzi. Nie trzeba w nią wierzyć. Trzeba ją usłyszeć.
Emocja jako modlitwa
Wiele osób mówi: „Modlę się, ale nic nie czuję”.
Inni: „Jak mam się modlić, kiedy jestem wściekły albo przerażony?”
Tymczasem modlitwa zaczyna się tam, gdzie zaczyna się prawda: w tym, co naprawdę czujemy.
Psalm 62 mówi:
„Wylejcie przed Nim wasze serca.”
To zaproszenie, by przynieść Bogu nie tylko nasze słowa, ale także napięcia, zranienia, zmęczenie, niewypowiedziane lęki.
To nie musi być piękne. Ma być prawdziwe.
W terapii często odkrywamy, że gdy człowiek pozwala sobie nazwać swoje emocje, wraca mu spokój, klarowność, zdolność wyboru.
W modlitwie dzieje się coś podobnego, serce otwiera się na łaskę.
Jak słuchać swoich emocji w sposób zdrowy i duchowy?
Gdy psychologia i duchowość współdziałają
Psychologia daje narzędzia rozumienia i regulacji emocji.
Duchowość daje sens, nadzieję i zakorzenienie w Miłości, która nie odrzuca.
1. Większa jedność wewnętrzna
Zamiast walczyć ze sobą („nie powinnam tak czuć”, „chrześcijanin nie powinien się złościć”), zaczynasz rozumieć swoje emocje.
To daje spokój i pozwala podejmować decyzje bez wewnętrznego rozdarcia.
2. Życie w prawdzie
Zamiast uciekać od trudnych uczuć, potrafisz je nazwać i zobaczyć, co za nimi stoi.
To sprawia, że mniej reagujesz automatycznie, a bardziej świadomie: w relacjach, w modlitwie, w pracy, w rodzicielstwie.
3. Większa odporność psychiczna i duchowa
Kiedy umiesz zatrzymać się przy emocji, a nie od razu w nią wpaść, łatwiej wracasz do równowagi.
Mniej rzeczy „wybija” cię z toru.
Uczysz się regulować napięcie: zarówno przy pomocy narzędzi psychologicznych, jak i dzięki modlitwie obecności.
4. Głębsza więź z Bogiem
Bo modlisz się już nie z pozycji „muszę być idealny/idealna”, ale z miejsca autentyczności.
Przynosisz Bogu dokładnie to, co w tobie jest: a nie to, co „powinno być”.
I dopiero w takiej prawdzie można naprawdę doświadczyć Jego działania, pocieszenia, prowadzenia.
5. Pełniejsze człowieczeństwo
Zaczynasz widzieć, że Bóg nie omija żadnej części twojego życia.
Ani emocji.
Ani ciała.
Ani trudnej historii.
Wszystko może stać się przestrzenią spotkania.